Dziesięć tysięcy lat przed epoką Warhammera 40k ludzkość znajdowała się u progu największego triumfu w swojej historii. Wystarczyła jednak zdrada jednego z najpotężniejszych synów Imperatora, aby Wielka Krucjata zamieniła się w wojnę domową, której echo nigdy nie ucichło.

Czym właściwie była Herezja Horusa?
Herezja Horusa była galaktyczną wojną domową, która wybuchła pod koniec 30. milenium. Po jednej stronie stanął Imperator Ludzkości oraz Legiony, które pozostały mu wierne. Po drugiej - Horus Lupercal, Mistrz Wojny i niegdyś najbardziej zaufany spośród Prymarchów, wraz z braćmi, którzy zdecydowali się wystąpić przeciwko własnemu ojcu.
Skala konfliktu była trudna do pojęcia nawet jak na realia Warhammera. Walczyły całe Legiony Space Marines, floty wojenne, armie Mechanicum, Tytani, Rycerze, miliardy zwykłych żołnierzy i siły, które stopniowo przestawały mieć cokolwiek wspólnego ze światem materialnym. Wojna objęła niezliczone systemy i zamieniła niedawnych towarzyszy broni w śmiertelnych wrogów.
Największą tragedią pozostaje jednak to, że wszystko wydarzyło się dokładnie w chwili, gdy projekt Imperatora wydawał się najbliższy zwycięstwa.
Zanim nadeszła zdrada - Wielka Krucjata
Po zakończeniu Wojen Unifikacyjnych i podporządkowaniu Terry Imperator rozpoczął przedsięwzięcie, które miało ponownie połączyć rozproszone światy ludzkości. Tak rozpoczęła się Wielka Krucjata.
Jej główną siłą byli Legiones Astartes - potężne Legiony Space Marines stworzone przy wykorzystaniu materiału genetycznego Prymarchów. Każdy z tych niemal mitycznych wodzów był inny. Rogal Dorn uosabiał niezłomność. Sanguinius inspirował niemal religijną lojalność. Perturabo widział wojnę jak matematyczne równanie. Lorgar poszukiwał prawdy i wiary. Angron niósł ze sobą gniew, którego nigdy nie potrafił naprawdę ujarzmić.
A spośród nich wszystkich szczególną pozycję zajmował Horus Lupercal.
Horus Lupercal - ukochany syn Imperatora
Horus nie zaczynał swojej historii jako potwór ani bezmyślny sługa Chaosu. Przeciwnie. Był jednym z najbardziej charyzmatycznych, skutecznych i cenionych Prymarchów Wielkiej Krucjaty. Dowodził XVI Legionem - najpierw znanym jako Luna Wolves, a później jako Sons of Horus.
Po triumfie na Ullanor Imperator nadał mu tytuł Warmastera - Mistrza Wojny i powierzył dowodzenie dalszą częścią Wielkiej Krucjaty. Był to zaszczyt większy niż wszystko, co otrzymał którykolwiek z jego braci. Jednocześnie odpowiedzialność, polityczne napięcia i poczucie porzucenia przez Imperatora zaczęły otwierać szczeliny, które inni potrafili wykorzystać.
Punktem zwrotnym stały się wydarzenia na Davinie. Ciężko ranny Horus został poddany rytuałowi, podczas którego manipulacje Ereba i wizje związane z potęgami Chaosu skierowały jego wątpliwości przeciwko Imperatorowi. Upadek Warmastera nie był jednym nagłym gestem. Był procesem - mieszaniną pychy, strachu, ambicji, manipulacji i świadomych decyzji.

JoyToy Warmaster Horus - Primarch of the XVIth Legion
Kolekcjonerska figurka JoyToy przedstawia Horusa Lupercala jako Warmastera Sons of Horus. Skala 1/18 i około 20 cm wysokości pozwalają zobaczyć charakterystyczny pancerz i monumentalną sylwetkę jednej z najważniejszych postaci całej historii Warhammera.
Isstvan III - zdrada przestaje być sekretem
Horus wiedział, że nawet w Legionach, których Prymarchowie przystąpili do jego rebelii, pozostali wojownicy wierni Imperatorowi. Zanim mógł rozpocząć otwartą wojnę, musiał się ich pozbyć.
Na Isstvan III oddziały Sons of Horus, World Eaters, Emperor's Children oraz Death Guard wysłały na powierzchnię planety znaczną część wojowników, których lojalność budziła wątpliwości. Następnie przeciwko własnym synom zwrócono broń.
Plan miał zakończyć się szybkim unicestwieniem lojalistów. Zamiast tego rozpoczęła się brutalna bitwa, w której zdradzeni Astartes stawiali opór własnym Legionom. Od tej chwili nie było już powrotu. Herezja stała się otwartą wojną.
Isstvan V - Masakra w Strefie Zrzutu
Odpowiedzią Imperium była ekspedycja karna skierowana przeciwko Horusowi. Iron Hands, Salamanders oraz Raven Guard znalazły się w pierwszej fali ataku na pozycje zdrajców. Miały otrzymać wsparcie kolejnych Legionów.
To wsparcie okazało się pułapką.
Word Bearers, Iron Warriors, Night Lords i Alpha Legion również znajdowały się w obozie Horusa. Gdy zaatakowały niedawnych sojuszników, lojalistyczne Legiony znalazły się pomiędzy dwiema liniami wroga. Masakra na Isstvan V złamała potęgę kilku z nich i pokazała, że rebelia Warmastera została przygotowana znacznie staranniej, niż Terra początkowo przypuszczała.
Brat przeciwko bratu - Legiony Herezji Horusa
Konflikt podzielił osiemnaście znanych Legionów Space Marines niemal idealnie na pół. Dziewięć ostatecznie opowiedziało się po stronie Horusa, a dziewięć pozostało wiernych Imperatorowi. Wewnątrz poszczególnych Legionów sytuacja potrafiła być jednak znacznie bardziej skomplikowana.
Legiony Zdrajców
- Emperor's Children
- Iron Warriors
- Night Lords
- World Eaters
- Death Guard
- Thousand Sons
- Sons of Horus
- Word Bearers
- Alpha Legion
Legiony Lojalistów
- Dark Angels
- White Scars
- Space Wolves
- Imperial Fists
- Blood Angels
- Iron Hands
- Ultramarines
- Salamanders
- Raven Guard
Ten podział stał się jednym z najważniejszych fundamentów całego późniejszego uniwersum Warhammera. Dzisiejsze konflikty pomiędzy Space Marines a Chaos Space Marines są w dużej mierze kontynuacją wojny rozpoczętej dziesięć tysięcy lat wcześniej.
Galaktyka płonie
Po Isstvanie konflikt rozlał się po całym Imperium. Herezja Horusa nie była prostym marszem jednej armii w kierunku Terry. Była siecią równoległych kampanii, osobistych tragedii, zdrad i wojen, które decydowały o tym, jakie siły dotrą do ostatecznego starcia.
Prospero
Konflikt Space Wolves z Thousand Sons doprowadza do katastrofy jednego z najpotężniejszych Legionów i popycha Magnusa jeszcze głębiej w objęcia Chaosu.
Calth
Word Bearers uderzają w Ultramarines, rozpoczynając jeden z najbardziej niszczycielskich frontów wojny i próbując wyłączyć siły Guillimana z głównego konfliktu.
Signus
Blood Angels Sanguiniusa zostają wciągnięci w walkę przygotowaną z myślą o złamaniu IX Legionu oraz jego Prymarchy.
Wojna w Webway
Podczas gdy galaktyka płonie, Imperator i Custodes walczą o przetrwanie projektu, którego powodzenie mogło całkowicie odmienić przyszłość ludzkości.
Droga do Sol
Floty Horusa stopniowo zbliżają się do serca Imperium. Wszystkie pozostałe kampanie zaczynają prowadzić do jednego miejsca - Terry.
Oblężenie Terry - ostatnia bitwa Wielkiej Krucjaty
Ostatecznym celem Horusa była Terra i sam Imperator. Rogal Dorn przygotował system Sol oraz Pałac Imperialny do oblężenia, lecz siły Warmastera przybyły z potęgą, jakiej Imperium nigdy wcześniej nie musiało odpierać.
Wojna wkroczyła w swoją najbardziej apokaliptyczną fazę. Tytani walczyli w cieniu murów Pałacu, potęgi Chaosu coraz silniej przenikały rzeczywistość, a kolejne linie obrony upadały. Blood Angels, Imperial Fists, White Scars, Custodes i niezliczone oddziały zwykłych ludzi walczyły, wiedząc, że za nimi nie ma już kolejnego świata, na który można się wycofać.
Finał rozegrał się na pokładzie flagowego okrętu Horusa - Vengeful Spirit. Sanguinius poległ z ręki Warmastera. Następnie Horus stanął naprzeciw Imperatora.
Horus został ostatecznie pokonany, lecz zwycięstwo Imperium było niemal równie katastrofalne jak porażka. Imperator odniósł śmiertelne rany i został umieszczony na Złotym Tronie.
Wielka Krucjata dobiegła końca.
Dlaczego Herezja Horusa zmieniła Imperium na zawsze?
Najważniejszym skutkiem wojny nie była jedynie śmierć Horusa. Zniszczona została sama wizja przyszłości, którą Imperator próbował zbudować.
Imperator przestał przewodzić ludzkości
Uwięziony na Złotym Tronie Imperator nie mógł już osobiście kierować Imperium tak jak podczas Wielkiej Krucjaty. Jego państwo stopniowo zaczęło przekształcać się w coś zupełnie innego od projektu, który tworzył.
Zaufanie do wielkich Legionów zostało złamane
Po wojnie ogromne Legiony Space Marines zostały podzielone na mniejsze Zakony. Miało to ograniczyć ryzyko, że pojedynczy dowódca ponownie zgromadzi militarną potęgę porównywalną z siłami Horusa.
Zdrajcy nie zniknęli
Pokonane Legiony Horusa wycofały się do Oka Terroru. Tam przez kolejne tysiąclecia przekształcały się pod wpływem Chaosu, zachowując jednak pamięć o wojnie i nienawiść do Imperium.
Imperium stało się dokładnie tym, czego miało uniknąć
Z czasem dawne, ekspansywne Imperium Wielkiej Krucjaty zamieniło się w skostniałą, brutalną i religijną machinę wojenną. Imperator, który za życia zwalczał kult własnej osoby, stał się centralnym obiektem wiary niezliczonych miliardów ludzi.
Dlatego Herezja Horusa jest czymś więcej niż prequelem do Warhammera 40k. To historia narodzin świata Warhammera 40k w formie, w której go znamy.
Chcesz poznać Herezję Horusa od początku?
Historia przedstawiona w tej kronice jest jedynie szkieletem ogromnej opowieści rozwijanej przez Black Library. Główna seria The Horus Heresy obejmuje dziesiątki powieści i zbiorów, a jej finał prowadzi bezpośrednio do monumentalnego cyklu Siege of Terra.
Dla osoby rozpoczynającej przygodę z sagą szczególnie ważne są pierwsze trzy powieści. Tworzą one zwartą historię prowadzącą od szczytu kariery Horusa do momentu, w którym rebelia staje się otwartą wojną.
Dan Abnett - Horus jako Warmaster i Imperium jeszcze przed katastrofą.
Graham McNeill - Davin, kryzys Horusa i droga ku zdradzie.
Ben Counter - Isstvan III i moment, w którym wojna domowa wybucha naprawdę.
Black Library rozwija również wyselekcjonowaną serię The Horus Heresy Saga, prowadzącą czytelnika przez najważniejsze wydarzenia całego konfliktu. Tematowi kolejności czytania poświęcimy osobny przewodnik w Księgozbiorze Black Library.
Horus Lupercal - jak największy syn Imperatora stał się Warmasterem Chaosu? W kolejnej części przyjrzymy się Horusowi znacznie dokładniej - jego relacji z Imperatorem, Legionowi Sons of Horus, wydarzeniom na Davinie i decyzjom, które doprowadziły galaktykę do wojny.
Herezja Horusa to historia tysięcy bohaterów, dziesiątek kampanii i osiemnastu Legionów, których losy na zawsze podzieliły galaktykę. W kolejnych Kronikach Uniwersum będziemy krok po kroku odkrywać Prymarchów, bitwy i zdrady, które stworzyły świat Warhammera 40k.